HbA1c: sık sorulanlar

HbA1c hakkında en sık sorulan soruları kısa ve kanıta dayalı yanıtlarla bir araya getirdik.

HbA1c nedir?

HbA1c, kandaki şekerin hemoglobine bağlanan oranını gösteren ve son yaklaşık 2–3 ayın ortalama kan şekerini yansıtan testtir.

Nasıl ölçülür?

Kolunuzdan alınan kan örneğiyle ölçülür; açlık gerekmez.

Normal değerler

%5,7’nin altı normal; %5,7–6,4 prediyabet; %6,5 ve üzeri (tekrarlanan ölçümle) diyabet olarak değerlendirilir (ADA). Referans aralığı her zaman sonuç kâğıdınızdaki laboratuvar değerine göre okunmalıdır.

Sonuç nasıl yorumlanır?

Diyabeti olanlarda hedef çoğu yetişkin için %7’nin altıdır; ancak yaşlılarda ve sık hipoglisemi yaşayanlarda hedef daha esnek tutulabilir. Kansızlık ve bazı hemoglobin farklılıkları sonucu yanıltabilir.

Beslenmeyle ilişkisi

Rafine karbonhidrat ve şekerli içecekleri azaltmak, lifli besinler, düzenli öğün, kilo kaybı ve hareket HbA1c’yi düşürmeye yardımcı olur. Değişiklik ancak 2–3 ay sonra tahlilde görülür. Ayrıntılı öneriler için ilgili beslenme rehberine bakabilirsiniz.

Diğer tahliller için HbA1c, LDL, TSH ve ferritin yazılarımıza göz atın.

Sık sorulan sorular

HbA1c için aç gitmek gerekir mi?

Kolunuzdan alınan kan örneğiyle ölçülür; açlık gerekmez.

HbA1c sonucum referans dışı, ne yapmalıyım?

Tek bir sonuçla karar verilmez. Sonucu, diğer tahlilleriniz ve yakınmalarınızla birlikte hekiminize değerlendirtin.

HbA1c beslenmeyle değişir mi?

Rafine karbonhidrat ve şekerli içecekleri azaltmak, lifli besinler, düzenli öğün, kilo kaybı ve hareket HbA1c’yi düşürmeye yardımcı olur. Değişiklik ancak 2–3 ay sonra tahlilde görülür.

Kaynaklar

• American Diabetes Association, Standards of Care
• ESC/EAS Dislipidemi Kılavuzu
• Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
• Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği kılavuzları

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişisel beslenme planınız için diyetisyeninize, sağlık sorunlarınız için hekiminize danışın.